Maharashtra State Board Class 10 Marathi Kumarbharti Chapter 11 गोष्ट अरुणिमाची
Marathi Kumarbharti Std 10 Digest Chapter 11 गोष्ट अरुणिमाची Textbook Questions and Answers
कृतिपत्रिकेतील प्रश्न १ (अ) आणि (आ) यांसाठी…
(आ) अरुणिमाकडे प्रवासाचे तिकीट नव्हते म्हणून तिने रेल्वेतून उडी मारली.
उत्तर:
अरुणिमाने तिकीट काढले नसणार. त्यामुळे टी.सी.च्या नजरेतून सुटण्याच्या प्रयत्नात तिने गाडीतून उडी मारली असावी, अशी शंका काही जणांना येते. अलीकडे प्रामाणिकपणावरील, सज्जनपणावरील समाजाचा विश्वास डळमळीत झाला आहे. त्यामुळे कोणाच्याही चांगल्या कृतीतून वाईट अर्थ काढण्याची सवय समाजाला लागली आहे, हेच या प्रतिक्रियेवरून दिसून येते.
पण खरोखरच परीक्षेतले अपयश ही नामुष्की असते काय, याबाबत थोडा विचार केला पाहिजे. आपण खूप गुण मिळण्याला परीक्षेत यश मानतो. पण हे बरोबर आहे काय ? गुण महत्त्वाचे नसतात; ज्ञान महत्त्वाचे असते. गुण हे साधन असते, तर ज्ञान हे साध्य असते; आपले ध्येय असते. आपण गुणांना महत्त्व जास्त देतो. इथेच खरा घोटाळा निर्माण होतो. आपले ध्येय हे आपले साध्य असल्यामुळे ते
जास्तीत जास्त उच्च दर्जाचे राखले पाहिजे. ते मिळवताना अपयश आले तर पुन्हा प्रयत्न करता येतो. परंतु ध्येय कमी दर्जाचे असले तर आपण कितीही मोठे यश मिळवले, तरी ते यश कमी दर्जाचे असते. याचा साधा अर्थ असा की, ध्येय प्राप्त करताना आलेले अपयश हे तात्पुरते असते. त्याने खचून जाता कामा नये, किंबहुना ती नामुष्कीसुद्धा नसते. उच्च ध्येय निवडता आले नाही तर मात्र ते अपयश असते.
(आ) ‘प्रत्येकामध्ये एक जिद्दी अरुणिमा असते’, याबाबत तुमचे विचार स्पष्ट करा.
उत्तर :
कोणतीही व्यक्ती दुसऱ्या व्यक्तीसारखी नसते. एखादयाला नृत्य आवडते. एखादयाला गायला आवडते. एखादयाला दुसऱ्याला मदत करायला आवडते. तर कोणाला समाजातील घडामोडींशी दोस्ती करणे आवडते. आपल्यातला असा वैशिष्ट्यपूर्ण गुण कोणता आहे, हे आपण शोधले पाहिजे. या गुणाची जोपासना केली पाहिजे. मग आपल्या हातून आपोआपच लोकोत्तर कामगिरी पार पडेल, अरुणिमाने नेमके हेच केले. खरेतर अपंग बनलेली अरुणिमा आयुष्यात काहीच करू शकली नसती. पण तिने जिद्दीने स्वत:मधला वेगळा गुण ओळखला. स्वत:चे सामर्थ्य शोधले आणि अशक्य वाटणारी कामगिरी पार पाडली. प्रत्येक व्यक्तीमध्ये अशी अरुणिमा असतेच, फक्त त्या अरुणिमाचा आपण शोध घेतला पाहिजे, जीवनाचा हाच महामंत्र आहे.
(इ) तुमच्या मनातील एव्हरेस्ट शोधा आणि शब्दबद्ध करा.
उत्तर :
आपण दिवसभर कोणती ना कोणती कृती करीत असतो. त्या वेळी आपल्या मनात कोणता तरी हेतू असतो. हेतूशिवाय कोणतीही कृती अशक्य असते. आपला हेतू म्हणजेच आपले ध्येय होय. खूप पैसे मिळवणे हे ज्याचे आयुष्यातले सर्वोच्च ध्येय असते, तो माणूस सतत पैसे मिळवण्याचाच विचार करीत राहील. कळतनकळत सतत पैसे मिळवून देण्याच्या कृतीकडेच ओढला जाईल. म्हणजे आपले आपल्या मनातले ध्येयच खूप महत्त्वाचे असते. तेच आपल्या जीवनाची दिशा ठरवीत असते. म्हणून आपण आपले ध्येय निश्चित केले पाहिजे. ते नीट समजून घेतले पाहिजे, पर्वतांमध्ये एव्हरेस्ट जसा सर्वात जास्त उंच आहे, तसेच आपले ध्येय आयुष्यातील सर्वात जास्त उंच, सर्वात जास्त महत्त्वाची गोष्ट आहे. ती गोष्ट आपल्या मनातील एव्हरेस्टच होय. या एव्हरेस्टचा आपण शोध घेतला पाहिजे. तो सर करण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.
(टिपा –
अपठित गदय आकलन
(अ) उतारा वाचून दिलेल्या कृती करा.
(१) खालील भाव व्यक्त करणारे वाक्य उताऱ्यातून शोधून लिहा.
(अ) वृक्ष बहरू लागले आहेत. ………………………….
(आ) नदी, नाल्यात भरपूर पाणी आहे. ………………………….
(२) स्पष्ट करा.
(अ) पाणी समजूतदार वाटते ………………………….
(आ) पाणी क्रूर वाटते ………………………….
वर्षाऋतूचा काळ आहे. आभाळ ढगांनी व्याप्त आहे. दिशा पाणावलेल्या आहेत. अधूनमधून पावसाच्या सरी कोसळताहेत. वृक्ष-पर्णांनी अंग धरले आहे. करंगळीची सोंड झाली आहे. उसळत घुसळत नवे पाणी फेसाळत चालले आहे. कुठे काठाला भिडले आहे, कुठे काठावर चढले आहे, कुठे संथ-गंभीर राहून दबदबा दाखवत आहे. भव्य, स्तब्ध पुलाच्या कमानीखालून जाणारे पाणी समजूतदार वाटते, शहाण्यासारखे वागते; पण तेच पुढे जाऊन काठावरची गरीब बिचारी खोपटी उद्ध्वस्त करून आपल्याबरोबर घेऊन जाताना क्रूर, अडाणी आणि उद्दाम वाटते. पुढे जाता जाता कुठे झाडावर चढते, कुठे गच्चीवर लोळते, कुठे घाट बुडवते तर कुठे वाट तुडवते. पाणी येते आणि जाते. एवढे उदंड येणारे पाणी लांब समुद्राच्या पोटात गुडुप्प होते. पाणी किती शहाणे असते! जोवर कोणी अडवत नाही, शेतमळे, बागा फुलवत नाही, रान-रान हसवत नाही तोवर पाण्याने तरी काय करावे? दरवर्षी वर्षाऋतूत यावे अन् वाहून जावे. पाण्याला जाता जाता कृतार्थ होऊन जावे, फुलवत-खुलवत, पिकवत जावे असे वाटल्याशिवाय का राहत असेल ? पण पाण्याचे मन कोण जाणणार?
– राजा मंगळवेढेकर
(आ) खालील आकृत्या पूर्ण करा.
(१) वर्षाऋतूतील निसर्गाचे रूप
(२) पुढे वाहता वाहता पाण्याकडून होणाऱ्या विविध क्रिया
(इ) तक्ता पूर्ण करा. खालील वाक्यांतील अव्यये ओळखा व त्यांचा प्रकार लिहा.
Marathi Kumarbharti Class 10 Textbook Solutions Chapter 11 गोष्ट अरुणिमाची Additional Important Questions and Answers
उतारा क्र. १
प्रश्न. पुढील उतारा वाचा आणि दिलेल्या सूचनांनुसार कृती करा :
कृती १ : (आकलन) –
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
रिकाम्या चौकटी भरा : (i) लखनौपासून २०० किमी अंतरावरील आंबेडकरनगर (ii) वडील निवर्तल्यानंतर घराला मार्गदर्शन करणारे –
Solution & Step-by-Step Answer:
block bg-white dark:bg-slate-900/80 border-l-4 border-emerald-500 rounded-r-xl p-5 my-3 shadow-xs border border-slate-200/60 dark:border-slate-800">
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) लखनौपासून २०० किमी अंतरावरील आंबेडकरनगर – [अरुणिमाचे गाव] (ii) वडील निवर्तल्यानंतर घराला मार्गदर्शन करणारे – [मोठ्या बहिणीचे पती, भाईसाब]
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
विधाने पूर्ण करा : (i) वडील वारल्यानंतर अरुणिमाच्या घरी भाईसाब हेच वडीलधारे व्यक्ती होते; म्हणून (ii) CISF च्या नोकरीमुळे अरुणिमा खेळाशी जोडलेली राहू शकली असती; म्हणून भाईसाब यांनी ….
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) वडील वारल्यानंतर अरुणिमाच्या घरी भाईसाब हेच वडीलधारे व्यक्ती होते; म्हणून घरातले महत्त्वाचे निर्णय घेण्याचे काम भाईसाब (मोठ्या बहिणीचे पती) करीत. (ii) CISF च्या नोकरीमुळे अरुणिमा खेळाशी जोडलेली राहू शकली असती; म्हणून माईसाब यांनी तिला CISF ची नोकरी मिळवायचा प्रयत्न करायला सांगितले.
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
पुढील कृतीतून व्यक्त होणारे अरुणिमाचे गुण लिहा : (i) माऊंट एव्हरेस्ट सर करणारी पहिली अपंग भारतीय ती मीच,’ असा उल्लेख अरुणिमा – नि:संकोचपणे करते. (ii) गर्दीतून मुसंडी मारत अरुणिमाने कॉर्नर सीट – पकडली.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) ‘माऊंट एव्हरेस्ट सर करणारी पहिली अपंग भारतीय ती मीच,’ असा उल्लेख अरुणिमा निःसंकोचपणे करते. – [सार्थ अभिमान] (ii) गर्दीतून मुसंडी मारत अरुणिमाने कॉर्नर सीट पकडली. – [चपळता]
कृती २ : (आकलन)
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
चोरांनी अरुणिमावर हल्ला केला, तेव्हा पुढील व्यक्तींनी केलेली कृती लिहा : (i) अरुणिमा (ii) सहप्रवासी.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) अरुणिमा : अंगावर धावून येणाऱ्या प्रत्येक दरोडेखोराला लाथाबुक्क्यांनी मारायला सुरुवात केली. (ii) सहप्रवासी : अन्यायाविरुद्ध लढणे म्हणजे जणू पापच आहे, या भावनेने सहप्रवासी मख्खपणे जागेवर बसूनच राहिले.
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
आकृती पूर्ण करा :
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
पुढील कृतीतून व्यक्त होणारे अरुणिमाचे गुण लिहा : (i) मीही काही कच्च्या गुरुची चेली नव्हते. – (ii) मेंदू तल्लखपणे तिथून सुटकेचा विचार करीत होता.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) मीही काही कच्च्या गुरूची – चेली नव्हते. – [प्रचंड आत्मविश्वास] (ii) मेंदू तल्लखपणे तिथून सुटकेचा विचार करीत होता – [प्रसंगावधान]
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
Solution & Step-by-Step Answer:
कृती ३ : (व्याकरण)
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
पुढील शब्दांना मराठी प्रतिशब्द लिहा : (i) माऊंट : [ ] (ii) ट्रॅक : [ ] (iii) कॉल लेटर : [ ] (iv) नॅशनल चॅम्पियनशिप : [ ] (v) कॉर्नर सीट : [ ]
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) माऊंट : पर्वत (ii) ट्रॅक : रेल्वेरुळ (iii) कॉल लेटर : नोकरीचे आमंत्रणपत्र (iv) नॅशनल चॅम्पियनशिप : राष्ट्रस्तरीय नैपुण्य (v) कॉनर सीट : कडेचे आसन
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
पुढील वाक्यांतील क्रियापदे शोधून ती अधोरेखित करा : (i) घडधाकट असल्यापासूनची गोष्ट आज मी सांगणारेय तुम्हांला. (ii) CISF ची नोकरी मिळते का बघ, म्हणजे खेळाशी जोडलेली राहशील, (iii) त्यानुसार मी नोकरीसाठी अर्ज केला. (iv) मला घेरून असणाऱ्या तरुणांनी माझे लक्ष वेधून घेतले. (v) त्या रात्री ४९ रेल्वेगाड्या माझ्या पायावरून गेल्या. (vi) प्रत्येकाला लाथाबुक्क्यांचा प्रसाद दयायला सुरुवात केली.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) धडधाकट असल्यापासूनची गोष्ट आज मी सांगणारेय तुम्हांला. (ii) CISF ची नोकरी मिळते का बघ, म्हणजे खेळाशी जोडलेली राहशील. (iii) त्यानुसार मी नोकरीसाठी अर्ज केला. (iv) मला घेरून असणाऱ्या तरुणांनी माझे लक्ष वेधून घेतले. (v) त्या रात्री ४९ रेल्वेगाड्या माझ्या पायावरून गेल्या. (vi) प्रत्येकाला लाथाबुक्क्यांचा प्रसाद दयायला सुरुवात केली.
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
कंसातील प्रत्यय जोडून पूर्ण रूप लिहा : (i) बहीण (ला) = (ii) भाऊ (चा) = (iii) महिला (ने) = (iv) गाड्या (ना) = (v) कागदपत्रे (चे) =
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) बहीण (ला) = बहिणीला (ii) भाक (चा) = भावाचा (iii) महिला (ने) = महिलेने (iv) गाड्या (ना) = गाड्यांना (v) कागदपत्रे (चे) = कागदपत्रांचे.
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
पुढील वाक्यांतील अधोरेखित शब्दांच्या जागी विरुद्धार्थी शब्द योजून अर्थ न बदलता ती वाक्ये पुन्हा लिहा : (i) मीही काही कच्च्या गुरुची चेली नव्हते. (ii) आता मी चढू लागले. (iii) चढाईचा अगदी शेवटचा टप्पा आला.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) मीही काही कच्च्या गुरूची चेली होते असे नाही. (ii) आता मी उतरू लागले, असे नव्हते, (iii) उतरणीचा हा अगदी पहिला टप्पा नव्हता.
कृती ४ : (स्वमत / अभिव्यक्ती) प्रश्न. उतारा क्र. २ कृती १ : (आकलन)
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
आकृती पूर्ण करा :
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
बरेलीच्या हॉस्पिटलात असलेल्या उणिवांवर अशी मात केली गेली : (i) ……………………. (ii) …………………….
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) डॉक्टरांनी स्वत:च स्वतःचे एक युनिट रक्त दिले. (ii) भूल न देताच डॉक्टरांनी अरुणिमाचा पाय कापला.
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
विधाने पूर्ण करा : (i) अरुणिमा राष्ट्रीय पातळीवरील चॅम्पियन असल्यामुळे तिला AIIMS मध्ये ………………………. (ii) बचेंद्रीपाल स्वत:च एव्हरेस्ट सर करणाऱ्या पहिल्या महिला असल्याने त्या अरुणिमाच्या मनातल्या भावना ओळखू शकत होत्या, म्हणून ……………………….
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) अरुणिमा राष्ट्रीय पातळीवरील चॅम्पियन असल्यामुळे तिला AIIMS मध्ये अत्युच्च दर्जाच्या सुविधा मिळाल्या, (ii) बचेंद्रीपाल स्वत:च एव्हरेस्ट सर करणाऱ्या पहिल्या महिला असल्याने त्या अरुणिमाच्या मनातल्या भावना ओळखू शकत होत्या, म्हणून तो पाय कापण्याच्या शस्त्रक्रियेनंतर थोडेसे सावरल्यावर थेट बचेंद्री पाल यांच्याकडे गेली.
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
अरुणिमाच्या वाट्याला आलेली विपरीतता सांगा, ……………………….
Solution & Step-by-Step Answer:
एका बाजूला असे दिसत होते की, राष्ट्रीय खेळाडू असल्याने अरुणिमाला अत्युच्च दर्जाच्या सुविधा मिळत होत्या आणि त्याच वेळेला प्रसारमाध्यमांमधून तिची प्रचंड मानहानी करणाऱ्या अफवा पसरत होत्या.
प्रश्न 5
Maharashtra Board Solution
आकृती पूर्ण करा :
Solution & Step-by-Step Answer:
कृती २ : (आकलन)
प्रश्न 6
Maharashtra Board Solution
कोण ते लिहा : (i) अरुणिमाला स्वत:चे रक्त देणारे (ii) अरुणिमाला AIIMS मध्ये दाखल करणारे : (iii) अरुणिमांचे ढालीप्रमाणे रक्षण करणारे (iv) अरुणिमाला खंबीरपणे सोबत करणारे
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) अरुणिमाला स्वतःचे रक्त देणारे : डॉक्टर व त्यांचे सहकारी (ii) अरुणिमाला AIIMS मध्ये दाखल करणारे : क्रीडामंत्री (iii) अरुणिमांचे ढालीप्रमाणे रक्षण करणारे : कुटुंबीय (iv) अरुणिमाला खंबीरपणे सोबत करणारे : भाईसाब
प्रश्न 7
Maharashtra Board Solution
अरुणिमाचा ध्येयवाद ज्यांतून व्यक्त होतो अशा बाबी : (i) ……………………………… (ii) ……………………………… (iii) ………………………………
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) हॉस्पिटलात पडल्या पडल्या अरुणिमाने एव्हरेस्ट सर करण्याचा निर्धार केला. (ii) डिस्चार्ज मिळाल्यावर अरुणिमा दोनच दिवसांत उभी राहिली. (iii) उठता-बसता, खाता-पिता अरुणिमा फक्त एव्हरेस्टचाच विचार करू लागली.
प्रश्न 8
Maharashtra Board Solution
पुढील कृतीतून व्यक्त होणारे अरुणिमाचे गुण लिहा : (i) अरुणिमाने भूल न देताच स्वत:चा पाय कापून टाकण्याची सूचना केली. (ii) अरुणिमाने एव्हरेस्ट सर करण्याचा निर्णय घेतला. : (iii) डिस्चार्जनंतर दोनच दिवसांत अरुणिमा उभी राहिली.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) अरुणिमाने भूल न देताच स्वत:चा पाय कापून टाकण्याची सूचना केली : पराकोटीचे धैर्य (ii) अरुणिमाने एव्हरेस्ट सर जबरदस्त करण्याचा निर्णय घेतला : आत्मविश्वास (iii) डिस्चार्जनंतर दोनच दिवसांत अरुणिमा उभी राहिली : जिद्द
कृती ३ : (व्याकरण)
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
पुढील इंग्रजी शब्दांना मराठी प्रतिशब्द लिहा : (i) युनिट (ii) मोटिव्हेटर (iii) पेशंट.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) युनिट – माप, मात्रा (ii) मोटिव्हेटर – स्फूर्तिदाता (iii) पेशंट – रूग्ण.
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
कंसातील प्रत्यय जोडून पूर्ण रूप लिहा : (i) कैरी(ला) = (ii) गाळण(ला) = (iii) खडू(ना) = (iv) कलम(त) =
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) केरी(ला) = कैरीला (ii) गाळण (ला) = गाळणीला (iii) खडू(ना) = खडूंना (iv) कलम(त) = कलमात,
उतारा क्र. ३ कृती १ : (आकलन)
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
योग्य माहिती लिहा : (i) एव्हरेस्ट मार्गावरील बेस कॅम्पची संख्या : (ii) चौथ्या बेस कॅम्पपासून एव्हरेस्टची उंची : (iii) शेवटच्या टप्प्याला दिलेले नाव : (iv) मृतदेहांचा खच पडलेला दिसतो तो टप्पा : (v) एव्हरेस्ट चढाईचा फोटो काढणारा : (vi) एव्हरेस्टवर भारताचा तिरंगा फडकवणारी पहिली अपंग महिला :
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) एव्हरेस्ट मार्गावरील बेस कॅम्पची संख्या : ४ (ii) चौथ्या बेस कॅम्पपासून एव्हरेस्टची उंची : ३५०० फूट (iii) शेवटच्या टप्प्याला दिलेले नाव : डेथ झोन (iv) मृतदेहांचा खच पडलेला दिसतो तो टप्पा : डेथ झोन (v) एव्हरेस्ट चढाईचा फोटो काढणारा : शेरपा (vi) एव्हरेस्टवर भारताचा तिरंगा फडकवणारी पहिली अपंग महिला : अरुणिमा
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
कोण ते लिहा : (i) कष्टप्रद प्रशिक्षण पार पाडणारी (ii) अरुणिमासोबत जायला तयार नसलेला (iii) शेरपाचे मन वळवणारे (iv) मृत्युमुखी पडलेल्या गिर्यारोहकाचा देश (v) शेवटच्या टप्प्यात अरुणिमाला मागे फिरण्याची विनंती करणारा (vi) ओझे होते म्हणून जास्ती ऑक्सिजन मास्क फेकून देणारा (vii) अरुणिमाला आत्मविश्वास देणारे
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) कष्टप्रद प्रशिक्षण पार पाडणारी : अरुणिमा (ii) अरुणिमासोबत जायला तयार नसलेला : शेरपा (iii) शेरपाचे मन वळवणारे : अरुणिमाचे कुटुंबीय (iv) मृत्युमुखी पडलेल्या गिर्यारोहकाचा बांग्लादेश (v) शेवटच्या टप्प्यात अरुणिमाला मागे फिरण्याची विनंती करणारा : शेरपा (vi) ओझे होते म्हणून जास्ती ऑक्सिजन मास्क फेकून देणारा : ब्रिटिश गिर्यारोहक (vii) अरुणिमाला आत्मविश्वास देणारे : गिर्यारोहण
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
परिणाम लिहा : (सराव कृतिपत्रिका-३) अरुणिमाचा ऑक्सिजन साठा संपल्याचा परिणाम
Solution & Step-by-Step Answer:
अरुणिमाचा जीव गुदमरू लागला, श्वास घेण्याचा ती प्रयत्न करू लागली.
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
चुकीचे विधान शोधा. |
अरुणिमाच्या मते, ……………………………
(अ) प्रयत्न निष्फळ ठरणे म्हणजे अपयश नाही.
(आ) कमकुवत ध्येय म्हणजे अपयश नव्हे.
(इ) आयुष्यात चांगली व्यक्ती बनणे महत्त्वाचे.
(ई) नशिबापेक्षा कर्तृत्वावर विश्वास ठेवावा,
अरुणिमाच्या मते, कमकुवत ध्येय म्हणजे अपयश नव्हे.
कृती २ : (आकलन)
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
अरुणिमाचा ध्येयवाद दाखवून देणाऱ्या कृती लिहा.
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) मरणप्राय कष्ट असलेले प्रशिक्षण अरुणिमाने जिद्दीने पूर्ण केले. (ii) स्वतः अपंग असूनही अरुणिमा सहकारी गिर्यारोहकांच्या सतत पुढे राही. (iii) डेथ झोनमधील भीषणता पाहिल्यावर ‘आपल्याला मरायचं नाही,’ असे अरुणिमा स्वत:ला बजावत राहिली. (iv) एव्हरेस्ट सर करण्याचा क्षण नोंदवण्यासाठी अरुणिमाने शेवटचा साठा असलेला ऑक्सिजन मास्क काढला. ही कृती मृत्यूला कवटाळण्यासारखी होती.
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
पुढील कोष्टक पूर्ण करा :
|
अरुणिमाची कृती | अरुणिमाचा गुण |
(i) पराकोटीच्या कष्टाचे प्रशिक्षण अरुणिमाने चालूच ठेवले. | ………………………………. |
(ii) गिर्यारोहण करताना अरुणिमा सर्वांच्या पुढे राहायची. | ………………………………. |
(iii) पोटातून वर येणाऱ्या भीतीला आवर घातला. | ………………………………. |
(iv) ऑक्सिजन संपत आला तरी अरुणिमा डगमगली नाही; | ………………………………. |
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
आकृती पूर्ण करा : (सराव कृतिपत्रिका-३)
Solution & Step-by-Step Answer:
कृती ३ : (व्याकरण)
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
वाक्प्रचार व अर्थ यांच्या जोड्या लावा :
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) तावून-सुलाखून निघणे – आत्यंतिक कठोर परीक्षेत यशस्वी होणे. (ii) अग्निदिव्याला तोंड देणे – कठोर परीक्षेला सामोरे जाणे, (iii) पित्त खवळणे – खूप संतापणे. (iv) घडा देणे – शिकवण देणे.
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
अनेकवचन लिहा : (i) केंद्र – …………………………………. (ii) गोष्ट – …………………………………. (iii) पाय – …………………………………. (iv) चवडा – …………………………………. (v) वेदना – …………………………………. (vi) पाऊल – …………………………………. (vii) गिरी – …………………………………. (vi) लढाई – …………………………………. (ix) चढाई – …………………………………. (x) मृत्यू – …………………………………. (xi) सासू – …………………………………. (xii) केळे – ………………………………….
Solution & Step-by-Step Answer:
(i) केंद्र – केंद्रे (ii) गोष्ट – गोष्टी (iii) पाय – पाय (iv) चवडा – चवडे (v) वेदना – वेदना (vi) पाऊल – पावले (vii) गिरी – गिरी (viii) लढाई – लढाया (ix) चढाई – चढाया (x) मृत्यू – मृत्यू (xi) सासू – सासवा (xii) केळे – केळी.
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
सूचनेनुसार कृती करा, अधोरेखित शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द वापरून वाक्य पुन्हा लिहा : (सराव कृतिपत्रिका-३) प्रयत्न निष्फळ ठरणे म्हणजे अपयश नसतं.
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रयत्न निष्फळ ठरणे म्हणजे यश नसते, असे नाही.
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
पुढील तक्ता पूर्ण करा. (सराव कृतिपत्रिका-३) शब्द – विभक्तीचे नाव (i) माझ्यात – ……………………………………… (ii) गिर्यारोहणाने – ………………………………………
Solution & Step-by-Step Answer:
शब्द – विभक्तीचे नाव (i) माझ्यात – सप्तमी (ii) गिर्यारोहणाने – तृतीया
व्याकरण व भाषाभ्यास कृतिपत्रिकेतील प्रश्न ४ (अ) आणि (आ) यांसाठी… १. समास : तक्ता पूर्ण करा: २. अलंकार :
३. वृत्त
४. शब्दसिद्धी : (२) खालील तक्ता पूर्ण करा. (मार्च १९) (२) प्रभाव प्रशिक्षण – प्रमोद प्रकार (३) महिनोंमहिने – क्षणोक्षणी (२) खालील तक्ता पूर्ण करा. ५. सामान्यरूप : (१) तक्ता भरा :
*(२) तक्ता भरा:
६. वाक्प्रचार: (२) चुकीची जोडी ओळखा : (३) दिलेल्या वाक्यांत कंसातील वाकप्रचारांचा वापर करून वाक्य पुन्हा लिहा : (मार्च १९) (कान देऊन ऐकणे, मुहूर्तमेढ रोवणे, अचंवित होणे) भाषिक घटकांवर आधारित कृती: (३) पुढील शब्दसमूहासाठी एक शब्द लिहा : (४) पुढील शब्दाचे दोन अर्थ लिहा : (सराव कृतिपत्रिका-३) (५) पुढील शब्दांच्या अक्षरांपासून चार अर्थपूर्ण शब्द लिहा : २. लेखननियम : (२) पुढील वाक्ये लेखननियमानुसार लिहा : ३. विरामचिन्हे : ४. पारिभाषिक शब्द : (१) पुढील इंग्रजी पारिभाषिक शब्दांना मराठी प्रतिशब्द लिहा : ५. अकारविल्हे/भाषिक खेळ : गोष्ट अरुणिमाची शब्दार्थ गोष्ट अरुणिमाची इंग्रजी शब्दांचे अर्थ गोष्ट अरुणिमाची वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ |
